Windows
Phần mềm lập trình
Mã nguồnPhoneGap: Nền tảng phát triển ứng dụng đa nền tảng dựa trên công nghệ web
Phonegap là một framework mã nguồn mở, tận dụng các công nghệ web quen thuộc như HTML, CSS và JavaScript để xây dựng và triển khai ứng dụng trên các thiết bị di động. Nền tảng này cho phép tạo ra các ứng dụng tuân thủ theo chuẩn web APIs.
Trong bối cảnh thị trường các công cụ đa nền tảng (CPT) ngày càng phát triển, sự gia tăng của các phân mảnh di động – những phiên bản khác nhau của cùng một hệ điều hành – là điều dễ hiểu. Theo nghiên cứu của Developer Economics năm 2013, PhoneGap được xếp hạng trong top 5 công cụ phát triển ứng dụng điện thoại tốt nhất, chiếm tỷ lệ lớn nhất là 34% so với các giải pháp khác.
Điều gì làm nên sự khác biệt của PhoneGap?
Trong lĩnh vực phát triển phần mềm, PhoneGap đóng vai trò là bộ khung, hỗ trợ xây dựng các ứng dụng điện thoại cho thiết bị di động bằng cách sử dụng các công nghệ web như JavaScript, HTML5 và CSS3. Điều này khác biệt so với việc phải phụ thuộc vào các nền tảng APIs cụ thể của iOS, Windows Phone hay Android.
PhoneGap có khả năng đóng gói các mã HTML, CSS và JavaScript vào nền tảng của thiết bị. Đồng thời, nó mở rộng các tính năng của HTML và JavaScript để tương thích với môi trường di động. Kết quả cuối cùng là một ứng dụng lai (hybrid) – không phải ứng dụng gốc hoàn toàn (vì giao diện được kết xuất qua web thay vì UI của nền tảng), nhưng cũng không đơn thuần là ứng dụng web (do được đóng gói và có khả năng truy cập các tính năng của thiết bị).
Ứng dụng mobile web thường bị hạn chế trong việc truy cập các tính năng của thiết bị khi chạy trong trình duyệt. Trong khi đó, ứng dụng bản địa (Native) chỉ được phát triển cho từng nền tảng riêng biệt, thông qua các kho ứng dụng và sử dụng các công nghệ và môi trường phát triển chuyên dụng. Ứng dụng lai kết hợp ưu điểm của cả hai loại, với phần lõi được xây dựng bằng công nghệ web, nhưng được đặt trong Native Container để có thể tải về từ các kho ứng dụng.
PhoneGap cho phép xây dựng ứng dụng điện thoại chỉ với các công nghệ web tiêu chuẩn. Nhà phát triển chỉ cần thành thạo HTML, CSS và JavaScript, có thể đóng gói mã nguồn và truy cập các hàm APIs bản địa (Native APIs) để xuất ứng dụng trên nhiều nền tảng khác nhau. Từ phiên bản 1.9, tính năng kết hợp mã snippet bản địa và mã snippet lai đã được hỗ trợ. (Mã snippet là một đoạn code được gắn vào từ khóa để chèn nội dung)
Cấu trúc cốt lõi của ứng dụng PhoneGap dựa trên HTML5 và CSS3 để hiển thị giao diện, và JavaScript để thực hiện các tính toán logic. HTML đảm nhiệm việc biểu diễn giao diện, CSS tạo hiệu ứng và nâng cao trải nghiệm người dùng, còn JavaScript cho phép truy cập các tính năng của thiết bị và xử lý các tác vụ.
Mặc dù HTML5 cung cấp quyền truy cập vào các phần cứng ẩn như camera, GPS, nhưng sự hỗ trợ của trình duyệt cho HTML5 trên các thiết bị di động, đặc biệt là các phiên bản Android cũ, chưa được thống nhất. Để giải quyết vấn đề này, PhoneGap nhúng mã HTML5 vào Native Webview trên thiết bị, sử dụng các chức năng ngoại lai để can thiệp vào quyền truy cập các tài nguyên của thiết bị.
PhoneGap cũng hỗ trợ mở rộng thông qua các plugin bản địa, cho phép nhà phát triển thêm tính năng bằng JavaScript, tạo điều kiện giao tiếp trực tiếp giữa các lớp bản địa và HTML5. Nền tảng này bao gồm các plugin cơ bản để truy cập camera, microphone, hệ thống file, cảm biến gia tốc… của thiết bị.
Với vai trò là một nền tảng mã nguồn mở viết ứng dụng điện thoại sử dụng HTLM, CSS và JavaScript, PhoneGap đã trở thành một lựa chọn phổ biến và đáng tin cậy. Nhiều ứng dụng mobile của các trang tin tức lớn tại Việt Nam như Vnexpress hay Dantri cũng sử dụng kiến trúc ứng dụng lai tương tự. Dưới đây là tổng hợp những ưu và nhược điểm của công cụ chuyển đổi ứng dụng PhoneGap.
Đánh giá ưu và nhược điểm của công cụ phát triển ứng dụng đa nền PhoneGap
Ưu điểm nổi bật
Trên toàn cầu, HTML, CSS và JavaScript là những khái niệm cơ bản mà bất kỳ nhà phát triển nào cũng nắm vững. PhoneGap tạo điều kiện cho các lập trình viên tận dụng và nâng cao các kỹ năng hiện có của mình, chỉ cần với kiến thức nền tảng về HTML, CSS và JavaScript.
Các ứng dụng được xây dựng bằng PhoneGap được cài đặt và hoạt động tương tự như một ứng dụng gốc, mang lại trải nghiệm người dùng mượt mà và hiệu quả.
PhoneGap sử dụng cấu trúc plugin linh hoạt, cho phép mở rộng khả năng truy cập vào các API của thiết bị một cách dễ dàng và theo mô-đun. Với nhiều plugin có sẵn, nhà phát triển có thể tập trung vào các kỹ năng web mà họ đã thành thạo.
Với PhoneGap, bạn có thể viết mã một lần và triển khai trên nhiều thiết bị khác nhau, tiết kiệm thời gian và công sức.
PhoneGap là một nền tảng mã nguồn mở, hoàn toàn miễn phí sử dụng, không phát sinh chi phí bản quyền.
Nền tảng này hỗ trợ hiển thị nội dung một cách tối ưu trên mọi thiết bị di động.
PhoneGap cho phép khai thác triệt để các tính năng của thiết bị di động như GPS, camera, cảm biến gia tốc, mang lại trải nghiệm phong phú cho người dùng.
Hạn chế cần lưu ý
Một thực tế cần chấp nhận là các công cụ miễn phí thường không đảm bảo được sự hoàn thiện tuyệt đối. Sự xuất hiện của PhoneGap Build và Icenium chứng minh rằng phiên bản PhoneGap cơ bản (barebones) vẫn còn những hạn chế nhất định. Khi mở rộng ứng dụng bằng plugin, bạn có thể gặp phải tình trạng plugin đã lỗi thời hoặc không tương thích với nền tảng bạn đang hướng tới.
Hiệu suất của PhoneGap đôi khi bị đánh giá thấp so với giao diện người dùng gốc (native UI). Tuy nhiên, những cải tiến về phần cứng và Webview đang dần thu hẹp khoảng cách này. Nhà phát triển web cần đặc biệt chú trọng đến hiệu suất, đồng thời trang bị kiến thức về các công cụ phân tích và nền tảng UI thân thiện với thiết bị di động.
Cấu trúc plugin sẽ thực sự hữu ích nếu bạn tìm được plugin phù hợp hoặc có thể tùy chỉnh plugin theo yêu cầu. Tuy nhiên, việc lựa chọn PhoneGap với mục đích tránh đi sâu vào các kỹ năng lập trình nền tảng gốc có thể tạo ra một sự mâu thuẫn nhất định.
Do sử dụng công nghệ web, ứng dụng PhoneGap có thể chạy chậm hơn so với các ứng dụng bản địa có cùng chức năng. Adobe Systems cũng cảnh báo rằng Apple có thể từ chối các ứng dụng được xây dựng bằng PhoneGap nếu chúng quá chậm hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn "" (có giao diện và tính năng tương thích với những gì người dùng mong đợi ở các nền tảng khác).
PhoneGap giúp tối ưu hóa thời gian phát triển, cho phép bạn nhanh chóng tạo ra các sản phẩm tương thích với nhiều nền tảng. Mục tiêu của bất kỳ nhà phát triển nào là ứng dụng của mình được sử dụng rộng rãi, và khả năng chạy trên nhiều nền tảng là một lợi thế cạnh tranh lớn. PhoneGap chính là công cụ hỗ trợ bạn đạt được mục tiêu đó.
Hướng dẫn cài đặt và sử dụng phần mềm phát triển ứng dụng di động PhoneGap trên hệ điều hành Windows
Bài viết này cung cấp một hướng dẫn chi tiết về cách cài đặt và sử dụng phần mềm PhoneGap để xây dựng ứng dụng di động, bao gồm 4 bước thực hiện đơn giản.
Bước 1: Tiến hành cài đặt PhoneGap Desktop trên máy tính
Thực hiện nhấp đúp vào tập tin đã tải về để khởi chạy trình cài đặt. Một cửa sổ mang tên PhoneGap Desktop Setup Wizard sẽ xuất hiện.
Chọn "I accept the agreement" để đồng ý với các điều khoản sử dụng.
Nhấn chọn "Next" và sau đó chọn thư mục lưu trữ ứng dụng.
Sau khi chọn "Next", hãy xác định vị trí tạo shortcut và nhấn "Next" một lần nữa.
Cuối cùng, nhấp vào Install để bắt đầu quá trình cài đặt tự động. Khi quá trình hoàn tất, chọn Finish.
Tiếp theo, mở ứng dụng và chuyển sang bước tiếp theo: cài đặt PhoneGap Developer App lên thiết bị di động để xem trước ứng dụng bạn đã xây dựng.
Bước 2: Cài đặt ứng dụng PhoneGap Developer trên điện thoại
PhoneGap Developer App là ứng dụng di động cho phép bạn xem trước và kiểm tra ứng dụng đã được xây dựng mà không cần cài đặt các nền tảng SDK hỗ trợ. Điều này giúp các nhà phát triển có thể tạo và kiểm tra ứng dụng PhoneGap một cách nhanh chóng, đồng thời giảm thiểu số lượng bước cài đặt cần thiết. Hãy tìm và cài đặt ứng dụng PhoneGap Developer từ iTunes, Google Play hoặc Windows Phone Store. Sau khi cài đặt xong, nhấp vào biểu tượng ứng dụng trên màn hình điện thoại để mở và chuyển sang bước tiếp theo để tạo ứng dụng với PhoneGap.
Bước 3: Tiến hành tạo ứng dụng
Sau khi đã cài đặt PhoneGap Desktop trên máy tính và ứng dụng PhoneGap Developer trên điện thoại, bạn đã sẵn sàng để tạo một dự án PhoneGap có khả năng chạy trên nhiều thiết bị và hệ điều hành khác nhau chỉ trong vài phút. PhoneGap Desktop cung cấp một Project mặc định có tên Hello World project dành cho người mới bắt đầu. Đây là cách nhanh nhất và đơn giản nhất để làm quen với việc xây dựng ứng dụng PhoneGap trên điện thoại. Hãy bắt đầu bằng cách nhấp chọn Create new PhoneGap project.
Một màn hình sẽ xuất hiện yêu cầu bạn nhập thông tin. Hãy chọn đường dẫn trên ổ cứng để lưu trữ ứng dụng, nhập tên và ID của ứng dụng. Sau khi đã điền đầy đủ thông tin, nhấp chọn ô màu xanh có tên Create project. Lưu ý rằng vùng ID được gọi là package identifier trên hệ điều hành Android, và bundle identifier trên iOS.
Sau đó, ứng dụng của bạn sẽ hiển thị như hình bên dưới, được đánh dấu bằng thanh màu xanh lá cây bên trái, một biểu tượng chạy màu xanh lá cây bên phải và một thanh màu xanh lá cây khác ở phía dưới. Hãy nhớ rằng địa chỉ server cho biết ứng dụng của bạn đang chạy và hoạt động. Chỉ có thể có một ứng dụng hoạt động tại một thời điểm. Vì địa chỉ server này sẽ được sử dụng trong bước tiếp theo, bạn nên ghi chú lại hoặc nhớ đừng tắt nó đi.
Bước 4: Chạy ứng dụng
PhoneGap cho phép bạn xem trước ứng dụng trên thiết bị mà không cần cài đặt các nền tảng SDK, đăng ký hoặc biên dịch mã (compiling code). Web server của PhoneGap Desktop sẽ lưu trữ ứng dụng của bạn và cung cấp địa chỉ server để bạn nhập vào ứng dụng PhoneGap Developer đã được cài đặt trên điện thoại. Các thao tác này thường được thực hiện tự động, nhưng bạn cũng có thể thực hiện thủ công bằng cách nhấp vào biểu tượng màu xanh lá cây hình tròn bên phải ứng dụng. Trước khi xem trên thiết bị, hãy đảm bảo rằng máy tính và thiết bị di động của bạn đang kết nối trên cùng một mạng. Mở ứng dụng PhoneGap Developer trên điện thoại, nhập địa chỉ server vào màn hình chính và chọn Connect.
Quá trình kết nối sẽ hoàn tất nếu bạn nhận được thông báo Success. Nếu không, hãy kiểm tra lại và đảm bảo rằng máy tính và điện thoại của bạn đang kết nối trên cùng một mạng. Khi PhoneGap Developer đã được kết nối, quá trình tải sẽ bắt đầu và ứng dụng của bạn sẽ được hiển thị. Trong quá trình xem ứng dụng, bạn có thể sử dụng thao tác chạm 3 ngón lên điện thoại để quay lại màn hình chính, và chạm 4 ngón để làm mới.
Bây giờ, hãy thử sử dụng một vài đoạn mã để tạo ra một số thay đổi. Mở file index.html trong thư mục www nằm trong ứng dụng của bạn. Ví dụ: ~appSample/www/index.html. Sau đó, chọn cách bạn muốn thay đổi, ví dụ như thay đổi đoạn văn bản "PHONEGAP" xuất hiện trong ứng dụng từ <h1>PhoneGap</h1> thành <h1>Hello PhoneGap</h1> (Đoạn văn bản này sử dụng CSS ký tự viết hoa mặc định). Khi hoàn tất, hãy lưu lại và chuyển sang bước tiếp theo.
Kiểm tra ứng dụng PhoneGap Developer đang chạy trên điện thoại và bạn sẽ thấy ứng dụng được tải lại và tự động hiển thị với đoạn văn bản mới "HELLO PHONEGAP" thay vì "PHONEGAP" như ban đầu.
Video hướng dẫn các quy trình dưới đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn trực quan về các bước cài đặt và sử dụng phần mềm tạo ứng dụng trên điện thoại PhoneGap.
Xem thêm: PhoneGap Beta 1.0.9: Nền tảng phát triển ứng dụng di động .
