Lớn Lên Thông Minh - Kỹ Năng Sống Cho Tuổi Học Trò Kỹ năng sống liên quan gì đến học tập? Một nghiên cứu gần đây tại Úc (ABC News, tháng 6 năm 2025) cho thấy 70% học sinh Trung học khi bước ra đời sau ngày tốt nghiệp cảm thấy chới với vì trường học chỉ dạy kiến thức sách vở. Trường lớp không dạy đối phó với những điều cơ bản trong cuộc sống khi chuẩn bị bước vào tuổi trưởng thành. Họ không biết cách giải quyết khó khăn, giao tiếp với người lớn, kiếm sống, sắp lịch làm việc, theo dõi kế hoạch, tính toán chỉ tiêu, đánh giá thông tin và hàng trăm kỹ năng cần thiết khác. Khi được phỏng vấn, có em học sinh chuẩn bị ra trường đã phát biểu: “Ngoài nhà trường và gia đình, em biết rất ít về xã hội bên ngoài.” Em khác nói: “Em chỉ mong thở để tồn tại, không cảm thấy muốn đi ra khỏi nhà. Căn phòng riêng là thế giới của em." Một bạn nhìn nhận: “Không có ba mẹ chỉ dẫn, chắc em khó sống." Điều gì đang diễn ra với các em? Đây mà lĩnh vực mới mà năm 2025, thế giới đang dành nhiều thời gian quan tâm hơn bao giờ hết. Họ gọi đây là "adulting", nghĩa là "tập trưởng thành” mà tôi dịch thoát là lớn lên thông minh". Kỹ năng sống đang bắt đầu trở thành môn học, có nơi thậm chí bắt buộc để ra trường, hiện đang xuất hiện hàng loạt trong các trường Trung học ở Canada, Úc, New Zealand, và đang lan rộng ở nhiều nước khác. Cuộc sống học đường không chỉ đơn thuần là việc tiếp thu kiến thức mà còn là giai đoạn hình thành và phát triển các kỹ năng sống cần thiết cho tương lai. Trong thời đại toàn cầu hóa và bùng nổ thông tin hiện nay, việc trang bị cho học sinh những kỹ năng sống thiết yếu trở thành một nhu cầu cấp bách hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là một yếu tố quyết định cho sự thành công trong học tập mà còn là nền tảng cho cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp sau này. Kỹ năng sống là tập hợp những năng lực cần thiết giúp học sinh đối phó với những thách thức trong cuộc sống hàng ngày. Chúng bao gồm khả năng giao tiếp hiệu quả, tư duy phản biện, quản lý thời gian, và làm việc nhóm - những yếu tố then chốt trong môi trường học đường cũng như trong công việc tương lai. Việc rèn luyện những kỹ năng này không chỉ giúp học sinh tự tin hơn mà còn linh hoạt thích ứng trong mọi tình huống, từ việc giải quyết vấn đề đến việc phát triển mối quan hệ xã hội bền vững.
Ai cũng biết học để tiến bộ, nhưng tiến bộ để làm gì? Nếu động lực học là để thể hiện bản lĩnh, thái độ ấy sẽ cản trở việc học trước tiên. Điều này các nhà giáo dục từ xưa đã dạy, nhưng trong thế giới hiện đại, vẫn là nền tảng vững chắc: đạo đức phải đi trước tài năng. Học để đưa xã hội cùng đi lên với mình, chứ không phải để đánh bại xã hội. Không có hành trình học tập nào dễ dàng. Cuốn sách tập hợp những thách thức, nỗi đau, niềm vui, thất bại và bài học từ vài chục năm quan sát và trải nghiệm bản thân của tác giả để chia sẻ với độc giả luôn yêu thích tìm kiếm cách học mới. Được viết theo phong cách kể chuyện thân thiện, tác phẩm này phục vụ bạn như một người đồng hành trong học tập và trò chuyện thông qua sự suy ngẫm lẫn nhau hơn là dạy bạn theo phong cách sư phạm. (TS.Bảo Đạt)