Đề Ôn Thi Tốt Nghiệp Năm 2023 Môn Sinh Online-Đề 9

+ \({F_1}\) có 12 loại kiểu gen (A có 3 loại KG → B phải cho 4 loại KG) khi P xảy ra phép lai dạng \({\text{Aa}}{{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3} \times {\text{Aa}}{{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3}{\text{\;\;}}\) hoặc \({\text{Aa}}{{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2} \times {\text{Aa}}{{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3}{\text{.}}\)Tỉ lệ 12,5% = 0,25 x 0,5 → gồm các kiểu gen:\({\text{Aa}}\left( {{{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2};{{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3};{{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3};{{\text{B}}_3}{{\text{B}}_3}} \right)\) . + \({F_1}\) có 4 loại kiểu hình nếu P xảy ra phép lai dạng (Aa x Aa) và (\({{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2} \times {{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2}{\text{\;}}\) hoặc\({{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3} \times {{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3}\) hoặc \({{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3} \times {{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3}{\text{\;}}{\text{.\;}}\) hoặc\({{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2} \times {{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3}\)). Khi đó, cặp B cho tỉ lệ thuần chủng tối đa là 50%, cặp A cho 50% thuần chủng. →Tỉ lệ thuần chủng tối đa là 50% x 50%=25%. + kiểu hình khác P xuất hiện khi xảy ra phép lai dạng (Aa x Aa) và (\({{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2} \times {{\text{B}}_1}{{\text{B}}_2}{\text{\;}}\) hoặc\({{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3} \times {{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3}\) hoặc\(\left. {{{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3} \times {{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3}} \right)\) . Ví dụ: →Tỉ lệ loại KH ấy chiếm 1/4 x 1/4 = 1/16 = 6,25%. + gen A có 2 loại kiểu hình, gen B có 3 loại kiểu hình, do vậy \({F_1}\) có 6 loại kiểu hình chỉ khi P có phép lai \({\text{Aa}}{{\text{B}}_1}{{\text{B}}_3} \times {\text{Aa}}{{\text{B}}_2}{{\text{B}}_3} \to \) Kiểu hình có tỉ lệ lớn nhất là \({\text{A}} – {{\text{B}}_1} = 0,75{\text{A}} – \times 0,5{{\text{B}}_1} = 0,375\)

Phương pháp: Bước 1: Tính tỉ lệ các kiểu hình còn lại Sử dụng công thức + Tính ab/ab + P dị hợp 2 cặp gen :A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB -=0,25 – aabb Bước 2: Xét các phát biểu Hoán vị gen ở 1 bên cho 7 loại kiểu gen Giao tử liên kết =(1-1)/2; giao tử hoán vị: f/2. Cách giải: Ta có A-B-D-= 0,495 + A-B = 0,495 : 0,75=0,66 + ab/ab=0,16; A-bb=aaB- = 0,09 \({X^{\text{D}}}{X^{\text{d}}} \times {{\text{X}}^{\text{D}}}{\text{Y}} \to {{\text{X}}^{\text{D}}}{{\text{X}}^{\text{d}}}:{{\text{X}}^{\text{D}}}{{\text{X}}^{\text{D}}}:{{\text{X}}^{\text{D}}}{\text{Y}}:{{\text{X}}^{\text{d}}}{\text{Y}}\) I đúng. Trong số các con đực, số cá thể có 3 tính trạng trội chiếm: 0,5 x 0,66 = 0,33 II đúng, ở F1 tỷ lệ ruồi đực thân xám, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỷ lệ 0,09×0,25 =2,25%III sai, ở ruồi giấm con đực không có HVG IV sai, vì chỉ xảy ra HVG ở 1 giới nên số kiểu gen tối đa là 4×7=28, số kiểu hình 4×3=12

(I) sai, gen A có 5 alen và có tác nhân 5BU tác động vào quá trình nhân đôi chưa chắc đã làm phát sinh gen mới mà phát sinh alen mới
(II) sai. Tác nhân 5BU gây đột biến thay thế nên không làm thay đổi chiều dài của gen.
(III) đúng. Trong quá trình phân bào, mỗi alen sẽ đi về 1 tế bào con nên alen đột biến sẽ đi về 1 trong 2 tế bào con.
(IV) đúng. Đột biến thay thế một cặp nucleotit có thể biến bộ ba kết thúc thành một bộ ba mã hóa nên có thể làm tăng số axit amin của chuỗi polipeptit.

Phương pháp: Tế bào có kiểu gen \(\frac{{Ab}}{{aB}}\) thực hiện giảm phân: Nhân đôi \(_b^AX_b^{Aa}X_B^a \to HVG \to _b^AX_{bB}^{a \cdot A}X_B^a\)
+ Nếu không có đột biến: Ab, AB, AB, ab
+ Nếu không phân li ở GPI→GP II: \(_b^AX_{bB}^{aA}X_B^a \to \left[ {\begin{array}{*{20}{l}} {1/4_b^AI_B^AI;1/4_b^aI_B^aI;2/4O} \\ {1/4_b^AI_B^aI;1/4_B^AI_B^aI;2/4O} \end{array}} \right.\)
Cách giải: 3 tế bào có kiểu gen: \(\frac{{Ab}}{{aB}}\)  
+ Nếu không có đột biến tạo 4 loại giao tử: Ab, AB, AB, ab
+ Nếu có đột biến sẽ tạo 3 loại giao tử: aB/ab, AB/Ab và O hoặc Ab/aB, AB/ab và O
I đúng, nếu 1 tế bào có đột biến thì có 1/3 tỉ lệ giao tử đột biến.
II đúng, 1 tế bào không có đột biến tạo 4 loại, 2 tế bào còn lại tạo 3 loại giao tử.
III đúng, nếu cả 3 tế bào tạo AB/ab, AB/Ab và O với tỉ lệ 1/4 dB/ab, 1/4AB/Ab và 1/2 O
IV sai, nếu 2 tế bào có đột biến, mỗi tế bào cho 3 loại giao tử, tế bào còn lại cho 4 loại giao tử → tối đa 10 loại giao tử.

Phương pháp:
Bước 1: Phân tích tỉ lệ kiểu hình → quy luật di truyền, quy ước gen
Bước 2: Xác định kiểu gen của P, viết sơ đồ lai
Bước 3: Xét các phát biểu
Cách giải: Xét tỉ lệ từng tính trạng: Màu hoa: 1 đỏ: 2 hồng: 1 trắng → đỏ trội không hoàn toàn so với trắng →Cây P là Aa \( \times \) Aa
Hình dạng: 1 tròn: 2 bầu dục:1 dài → tròn trội không hoàn toàn so với dài →Cây P là Bb x Bb
Nếu 2 cặp tính trạng phân li độc lập thì tỉ lệ phân li kiểu hình ở Fi phải là (1:2:1) 1:2:1)\( \ne \) đề bài
Đời con phân li 1:1:1:1 → Hai cặp tính trạng này di truyền liên kết hoàn toàn, P có kiểu gen khác nhau (nếu có kiểu gen giống nhau thì tỉ lệ phải là 1:2:1)
Hai cây đem lại phải có kiểu gen là: \(\frac{{AB}}{{ab}} \times \frac{{Ab}}{{aB}} \to \) Tỉ lệ kiểu gen \({\text{\;F1 l\`a \;}}1\frac{{AB}}{{Ab}}:1\frac{{AB}}{{aB}}:1\frac{{Ab}}{{ab}}:1\frac{{aB}}{{ab}}\)
Xét các phát biểu: 
I sai.
II đúng. nếu cho \({F_1}\) lai phân tích: →Giao tử của \({F_1}\) là: 1AB: 1AblaB; lab = 1:1:1:1. Vì vậy, khi cho tất cả các cây F1 lai phân tích thì tỉ lệ kiểu hình ở đời con là 1:1:1:1. 
III đúng. Nếu \({F_1}\) tự thụ phấn thì kiểu gen \(\frac{{AB}}{{Ab}}{\text{\;v\`a \;}}\frac{{AB}}{{{\text{aB}}}}\) sẽ sinh ra đời con có kiểu gen đồng hợp trội về 2 tính trạng. →Tỉ lệ kiểu gen hợptrôi về 2 tính trang \( = \frac{1}{4} \times \frac{1}{2}AB \times \frac{1}{2}AB + \frac{1}{4} \times \frac{1}{2}AB \times \frac{1}{2}AB = \frac{1}{8} = 12,5{\text{\% }}\)
IV đúng. Vì \({F_1}\) có 4 loại giao tử với tỉ lệ: 1AB; 1Ab; laB; lab cho nên khi \({F_1}\) giao phấn ngẫu nhiên thì kiểu gen dị hợp về 2 cặp gen (kiểu hình hoa hồng, quả bầu dục) chiếm tỉ lệ = 4/16 = 25%.

Phương pháp: 
Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA.yAa:zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền
\(x + \frac{{y\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}AA:\frac{y}{{{2^n}}}Aa:z + \frac{{y\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}aa\)
Tách từng cặp NST và tính theo công thức quần thể tự thụ.
Cách giải:
Xét cặp NST số 1 mang cặp gen Aa và Bb : sau 1 thế hệ tự thụ :\(1\frac{{AB}}{{AB}}:2\frac{{AB}}{{Ab}}:1\frac{{Ab}}{{Ab}}\)
Như vậy sau n thế hệ tự thụ phấn thành phần kiểu gen trong quần thể là :
\(\frac{{\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}\frac{{AB}}{{AB}}:\frac{1}{{{2^n}}}\frac{{AB}}{{Ab}}: + \frac{{\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}\frac{{Ab}}{{Ab}}\)
Xét cặp NST số 2 mang cặp gen Dd và Ee: sau 1 thế hệ tự thụ \(\left( {1\frac{{dE}}{{dE}}:2\frac{{dE}}{{de}}:1\frac{{de}}{{de}}} \right)\)
Như vậy sau n thế hệ tự thụ phấn thành phần kiểu gen trong quần thể là:
\(\frac{{\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}\frac{{dE}}{{dE}}:\frac{1}{{{2^n}}}\frac{{dE}}{{de}}: + \frac{{\left( {1 – 1/{2^n}} \right)}}{2}\frac{{de}}{{de}}\)
Kiểu gen \(\frac{{AB}}{{Ab}}\frac{{dE}}{{dE}}\) khi tự thụ phấn cho các kiểu gen \(\left( {\frac{{AB}}{{AB}};\frac{{AB}}{{Ab}};\frac{{Ab}}{{Ab}}} \right)\frac{{dE}}{{dE}}\)
Kiểu gen \(\frac{{AB}}{{Ab}}\frac{{dE}}{{de}}\) khi tự thụ phấn cho các kiểu gen \(\left( {\frac{{AB}}{{AB}};\frac{{AB}}{{Ab}};\frac{{Ab}}{{Ab}}} \right)\left( {\frac{{dE}}{{dE}};\frac{{dE}}{{de}};\frac{{de}}{{de}}} \right)\)
I đúng, số kiểu gen tối đa là 9
II đúng, cá thể dị hợp 2 cặp gen có kiểu gen là 4
III đúng, Ở\({F_3}\) , cây đồng hợp tử về 4 cặp gen là:
\(\left( {\frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{AB}}}};\frac{{{\text{Ab}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right)\frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{dE}}}} + \left( {\frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{AB}}}};\frac{{{\text{Ab}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right)\left( {\frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{dE}}}};\frac{{{\text{de}}}}{{{\text{de}}}}} \right) = \left( {1 – \frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right)\frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{dE}}}} + \left( {1 – \frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right)\left( {1 – \frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{de}}}}} \right)\)
\( = 0,2 \times \left( {1 – \frac{1}{{{2^3}}}\frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right) \times 1\frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{dE}}}} + 0,8 \times \left( {1 – \frac{1}{{{2^3}}}\frac{{{\text{AB}}}}{{{\text{Ab}}}}} \right) \times \left( {1 – \frac{1}{{{2^3}}}\frac{{{\text{dE}}}}{{{\text{de}}}}} \right) = \frac{{63}}{{80}}\)
IV đúng, trội về 3 tính trạng có:
\(\left( {\frac{{AB}}{{AB}};\frac{{AB}}{{Ab}}} \right)\frac{{dE}}{{dE}} + \left( {\frac{{AB}}{{AB}};\frac{{AB}}{{Ab}}} \right)\left( {\frac{{dE}}{{dE}};\frac{{dE}}{{de}}} \right)\)
\( = 0,2 \times \left( {1 – \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{Ab}}{{Ab}}} \right) \times 1\frac{{dE}}{{dE}} + 0,8 \times \left( {1 – \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{Ab}}{{Ab}}} \right)\left( {1 – \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{de}}{{de}}} \right) = \frac{{85}}{{256}}\)
Tỷ lệ cây trội 3 tính trạng và đồng hợp tử là :
\(\frac{{AB}}{{AB}}\frac{{dE}}{{dE}} + \frac{{AB}}{{AB}}\frac{{dE}}{{dE}}\)
\( = 0,2 \times \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{AB}}{{AB}} \times 1\frac{{dE}}{{dE}} + 0,8 \times \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{AB}}{{AB}} \times \frac{{\left( {1 – 1/{2^4}} \right)}}{2}\frac{{dE}}{{dE}} = \frac{{69}}{{256}}\)
Vậy tỷ lệ cần tính là : 69/85

Các phát biểu đúng là 1,2,3 Ý (4) sai vì các gen cấu trúc được phiên mã tạo ra 1 phân tử mARN mang thông tin của 3 gen.

(1) sai, kích thước của quần thể luôn thay đổi và phụ thuộc vào mức độ sinh sản, tử vong, nhập cư, xuất cư.
(2) đúng.
(3) sai, ăn thịt đồng loại chỉ xảy ra khi các cá thể rất thiếu thức ăn.
(4) đúng, nhân tố hữu sinh ở đây có thể là kẻ thù, mối quan hệ giữa các sinh vật.

Phương pháp:
Bước 1: Quy ước gen
Bước 2: Biện luận kiểu gen của cặp vợ chồng này
Bước 3: Xét các phát biểu.
Cách giải:
Quy ước: A- không bị bạch tạng; a- bị bạch tạng B- không bị mù màu, b- bị mù màu.
Người vợ bình thường có bố bị mù màu (\({X^b}Y\) ), mẹ bị bạch tạng (aa) →người vợ: \(Aa{X^B}{X^b}\)
Người chồng bình thường có em gái bị bạch tạng \(({\text{aa}}) \to {\text{P}}:{\text{Aa}} \times {\text{Aa}} \to \) Người chồng \(1{\text{AA}}:2{\text{Aa}} \to \) kiểu gen của người chồng \((1{\text{AA}}:2{\text{Aa}}){{\text{X}}^{\text{B}}}{\text{Y}}\)
Xét cặp vợ chồng này: \(Aa{X^B}{X^b} \times (1AA:2Aa){X^B}Y \leftrightarrow (1A:1a)\left( {1{X^B}:1{X^b}} \right) \times (2A:1a)\left( {1{X^B}:1Y} \right)\)
I đúng, để họ sinh con bị 2 bệnh thì họ phải có kiểu gen: AaXbxb x AaXPY với xác suất 2/3. →XS họ sinh 2 con bị cả 2 bệnh là: \(\frac{2}{3} \times {\left( {\frac{1}{4}aa \times \frac{1}{4}{X^b}Y} \right)^2} = \frac{1}{{384}}\)
đúng. XS con đầu lòng là con trai và không bị bệnh là :\(\left( {1 – \frac{1}{2}a \times \frac{1}{3}a} \right) \times \frac{1}{2}{X^B} \times \frac{1}{2}Y = \frac{5}{{24}}\)
III đúng. XS con đầu lòng chỉ bị 1 trong 2 bệnh là: \(\left( {1 – \frac{1}{2}a \times \frac{1}{3}a} \right) \times \frac{1}{2}{X^B} \times \frac{1}{2}Y = \frac{5}{{24}}\) \(aa{X^B} – + A – {X^b}Y = \frac{1}{2}a \times \frac{1}{3}a \times \frac{3}{4}{X^B} – + \frac{5}{6}A – \times \frac{1}{4}{X^b}Y = \frac{1}{3}\)
IV sai, nếu người con đầu lòng bị 2 bệnh thì P có kiểu gen: \({\text{Aa}}{{\text{X}}^{\text{B}}}{{\text{X}}^{\text{b}}} \times {\text{Aa}}{{\text{X}}^{\text{B}}}{\text{Y}} \to {\text{XS}}\) sinh con thứ 2 bị 2 bệnh là: \(\frac{1}{4}aa \times \frac{1}{4}{X^b}Y = \frac{1}{{16}}\)

Phương pháp:
Bước 1: Tìm vị trí của gen: Gen trên NST thường hay giới tính, ở vùng tương đồng hay không tương đồng Xét 1 gen có n alen: 
– Nếu gen nằm trên NST thường: \(\frac{{n(n + 1)}}{2}\) tkiểu gen hay \(C_n^2 + n\) Số kiểu gen đồng hợp: n Số kiểu gen dị hợp: \(C_n^2\) Nếu có a cặp NST, mỗi NST có 1 gen có n alen :\({\left[ {\frac{{n(n + 1)}}{2}} \right]^a}\) – Nếu gen nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X + giới \(XX:\frac{{n(n + 1)}}{2}\) kiểu gen hay \(C_n^2 + n\) + giới XY :n kiểu gen
– Nếu gen nằm trên vùng tương đồng của NST X và Y + giới \({\text{XX}}:\frac{{n(n + 1)}}{2}\) kiểu gen hay \(C_n^2 + n\) +giới XY:\({n^2}\)  
Bước 2: Tính tần số alen ở \({F_1}\)
Bước 3: Cho \({F_1}\)ngẫu phối \( \to {F_3}.\)
Cách giải: Có 7 loại kiểu gen → gen quy định tính trạng nằm trên vùng tương đồng của NST X và Y (nếu trên NST thường: 3 kiểu gen; nếu trên X: 5 kiểu gen) \(P:{X^A}{X^A} \times {X^a}{Y^a} \to {X^A}{X^a}:{X^A}{Y^a}{\text{\;}}\) tần số alen:\(2{X^A}:1{X^a}:1{Y^a}\)Cho \({F_1}\) ngẫu phối tới \({{\text{F}}_3}:\left( {2{{\text{X}}^{\text{A}}}:1{{\text{X}}^{\text{a}}}:1{{\text{Y}}^{\text{a}}}} \right)\left( {2{{\text{X}}^{\text{A}}}:1{{\text{X}}^{\text{a}}}:1{{\text{Y}}^{\text{a}}}} \right) \to \) tỷ lệ mắt trắng\(\frac{1}{4}{X^a} \times \frac{1}{4}{X^a} + 2 \times \frac{1}{4}{X^a} \times \frac{1}{4}{Y^a} = \frac{3}{{16}} \to \) là đỏ: 13/16 581,25%